KONJONKTİVİT
Gözde kızarıkların en sık sebebi olan konjonktivit, konjonktiva tabakasının iltihabına takılan isimdir. Gözün beyazı olan sklera ince ve soğan zarı gibi bir tabakayla kaplıdır. Konjonktiva adı verilen bu tabaka gözün yüzeyini nemlendiren maddeler salgılar. Bu tabakanın içinde ince damarlar vardır ve dikkatli bakıldığında çıplak gözle dahi görülebilirler. Konjonktivada iltihap olduğunda damarlar daha belirginleşir ve göz kızarması oluşur.
Klinik olarak üç tipte seyreder:
Bakteriyel Konjonktivitler;
Bakteriyel konjonktivit çoğunlukla kalın, sarımsı yeşil renkte bir akıntıya neden olur. Diğer bulgular belirgin bir şekilde göz kapağının şişmesi, duyarlılık, gözde belirgin kızarıklık ve ağrıdır. Bazı durumlarda hastalık korneaya etki eder ve görmeyi bozabilir.
Tedavisi yapılırken dikkat edilmesi gerekenler;
Bakteriyel Konjonktivit hastalığı bulunan çocukların hastalığı bulaştırma riskine karşılık ilk olarak kalabalık ortamlarda bulunmamasına ve diğer çocuklar ile yakın temastan uzak durmasına dikkat edilmelidir. Tedavi altta yatan etkenlere, yaş gruplarına, hastalığın süresine ve şiddetine göre uzman hekim tarafından belirlenir. İlaç olarak sıklıkla damla nadiren de sistemik ilaç kullanmak gerekir.
Adenoviral Konjonktivitler;
Viralkonjonktivitler bakteriyel konjonktivitlerin aksine antibiyotiklerden fayda görmezler ve çok daha bulaşıcıdırlar. Bazı adenoviralenfeksiyonlar üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra ilerlese de bu şart değildir. %60 hastanın her iki gözünde de birden ani gelişen kızarıklık, sulanma, kapaklarda şişlik görülür. Çapaklanma hafif olup su gibi berrak sulanma ve gözde batma ön plandadır. Kızarıklık bazen kanama gibi de olabilir. Kulak önünde ve çene altında elinize gelen, dokununca ağrılı lenf bezesi de bulursanız adenoviralkonjonktivit bulunma olasılığı yüksektir. Bu hastalık sadece göz zarlarını değil, kornea dediğimiz gözün saydam tabakasını da etkilediğinden tanı için mutlaka göz doktorunun görmesi gerekmektedir.
Herpes Simpleks Konjonktiviti ve Keratiti
Herpessimpleks dudaklarda uçuk yapan bir çeşit virüsün adı olup bu virüs gözde yalnızca zarları tutan konjonktivit değil keratit de yapabilir.Herpesvirusları, sinirlerde uykuya dalan ve zaman zaman (stres, ateşli hastalık, iyi beslenememe vs vücudu zayıflatıcı durumlarda) uyanıp tekrarlayıcı enfeksiyonlar oluşturan ve korneayı tutarak iz bırakıp görmeyi olumsuz etkileyen mikroplardır. Göz etrafında cilt’te öncesinde içi berrak, sıvı dolu olup sonradan cerahatlenen minik kesecikler varsa, gözler kızarık ise, gözde bulanık görme daha önce de oldu ise, hastanın çapaklanma ve çok sulanma şikâyetleri varsa göz doktorunuza mutlaka danışın. Yılda 1–2 kez hep aynı gözde, 1 hafta 10 gün süren bu tür enfeksiyonlar oluşuyorsa herpessimplekskonjonktivitinden şüphelenmek gerekmektedir.
Alerjik Konjonktivitler:
En önemli bulgusu gözde geçici sulanma, kızarıklık ve kaşıntı olan bir göz hastalığıdır. Yaz aylarında çiçek tozları ve polenlere karşı ya da tüm sene boyunca ev tozu veya hayvan tüylerine karşı gelişebilir. Burun akıntısı, burunda kaşıntı ve hapşırık da eşlik edebilir.
Konjonktivit nasıl tedavi edilir?
Zamanında ve doğru antibiotik tedavisiyle bu göz enfeksiyonu iyileşebilmektedir.
Konjonktivit tedavi edilmezse ne olur?
Mikrobiyel konjoktivitler bakteriyel veya viral olur. Bakteriyel konjoktivit basittir ve seyri bir haftayı geçmez. Adenoviral konjoktivit 2-3 haftalık seyri vardır. Hastalık, göz akının üstündeki zarda konjoktivada kırılma ve damar çatlamaları yapar ve kanamaya ve kanlı göz yaşına sebeb olur. Ayrıca basit konjoktividan farklı olarak görme bulanıklığı da yapar ve bu bulanıklık aylarca sürebilmektedir. Gözlerdeki kızarıklık, şişlik ve çapak gibi akut belirtiler 2-3 hafta devam eder. Gözde kalıcı bir hasar veya körlük yapmaz ama görme bulanıklığı aylarca hatta bir yıl sürebilir.
Konjonktivit belirtileri nelerdir?
Gözde ışığa karşı hassasiyet, sulanma, çapaklanma, kızarıklık, kaşıntı, batma, şişliktir. Bu belirtiler görüldüğünde en kısa zamanda mutlaka bir göz hekimine gitmek gerekmektedir.
Konjonktivit neden olur?
- Virüs ya da bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlar
- Rüzgarın veya güneş ışığına fazlaca maruz kalmanın neden olduğu göz kuruluğu
- Kimyasal maddeler, duman ve sigara (kimyasal konjonktivit)
- Toz, kıl veya kum gibi yabancı cisimler
Konjonktivitten korunmak için :
Göz iltihabı olarak da bilinen konjonktivit hastalığından korunmak için basit sağlık etmenlerine uymak çok önemlidir. Eller sürekli yıkanmalı, enfekte kişilerin eşyaları kullanılmamalıdır. Havuzların bakımları titizlikle yapılmalı, temizlenmeli, enfekte kişilerin havuza girmemeli. Ayrıca ortak kullanılan her yer (ulaşım araçları dahil) düzenli bir şekilde dezenfekte edilmelidir. Hijyenik lens kullanmak çok önemlidir. Lensler eller yıkandıktan hemen sonra takılıp çıkartılmalı ve her defasında lens solüsyonu yenilenmelidir. Eller sık bir şekilde su ve sabunla yıkanmalı, eller göze dokundurulmamalı ve ovuşturulmamalıdır. Havluları ortak kullanımdan kaçılmalı, kişiye özel olmalı, su ve deterjanla yıkanmalıdır. Kağıt havlular tek kullanımlık olmalı ve atılmalıdır. Yastık kılıfı, gözlük,makyaj malzemesi, çeşitli giysiler, göz damlası veya merhemi ortak kullanılmamalıdır.
